ภาวะแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) คือ อาการที่ร่างกายตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ เช่น อาหาร ยา พิษจากเหล็กในของแมลง ด้วยอาการที่เฉียบพลัน รุนแรง และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
ภาวะแพ้รุนแรง ส่วนใหญ่มักเริ่มภายใน 5 -30 นาที หลังได้รับสารที่แพ้
“อาหาร” เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด รองลงมาเป็นยาปฏิชีวนะและแมลง
- ทารกและเด็ก มักแพ้ไข่ นมวัว แป้งสาลี
- วัยรุ่นและผู้ใหญ่ มักแพ้อาหารทะเล
สังเกตอาการแพ้รุนแรง
- อาการทางผิวหนัง พบได้มากที่สุด 85 – 90% ผื่นลมพิษ ผื่นแดง บวมใต้ชั้นผิวหนัง
- อาการทางทางเดินหายใจ พบได้ 40 – 60% หอบ เหนื่อย ไอ หายใจมีเสียงหวีด หรือเยื่อบุจมูกบวม หายใจลำบาก
- อาการทางระบบหัวใจและหลอดเลือด พบได้ 30 – 35% เช่น เวียนศีรษะ หน้ามืด ความดันโลหิตต่ำ
- อาการอื่น ๆ เช่น คลื่นไส้ ปวดท้อง ถ่ายเหลว
หากสงสัยภาวะแพ้อาหารรุนแรง ให้เรียกรถพยาบาล โทร. 1669 ทันที
ข้อแนะนำสำหรับผู้มีประวัติแพ้อาหาร
- ควรพกบัตรระบุสิ่งที่แพ้ติดตัวเสมอ
- เมื่อรับประทานอาหารที่ไม่ได้ปรุงเอง ควรสอบถามส่วนประกอบของอาหารทุกครั้ง
- หากเคยมีภาวะแพ้รุนแรง อาจพกยาฉีดฉุกเฉิน (Adrenaline) เพื่อใช้ในกรณีที่มีอาการเฉียบพลันและยังไปไม่ถึงโรงพยาบาล
หากต้องการปรึกษาหาสาเหตุและการดูแลรักษาการแพ้เฉียบพลัน สามารถติดต่อได้ที่ หน่วยโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน ฝ่ายกุมารเวชศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
ข้อมูลโดย : รศ.พญ.พรรณทิพา ฉัตรชาตรี
ฝ่ายกุมารเวชศาสตร์
ข้อมูล ณ วันที่ : 1 เมษายน 2569
